ISO 45001:2018 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
Günümüzde, İş Sağlığı ve Güvenliği bir yönetim sistemi olarak ele alınmaktadır. Bu konuyla ilgili, dünyada uygulanan en yaygın standartlardan biri ISO 45001'dir. ISO 45001:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri - Şartlar standardı, İş Sağlığı ve Güvenliği hususundaki yönetim sisteminin kurulumu amaçlı koşulları tanımlamaktadır.
Amacı, yaralanmaların ve sağlık bozulmalarının önlenmesine yönelik bir yaklaşımın kuruluşlar tarafından benimsenmesi ve bu benimsenmiş kültürün sistematik olarak yönetimi sağlamaktır.
Diğer taraftan, artan küresel rekabette tüm çalışanların katkısıyla konumlarını güçlendirmek isteyen işletmeler, ISO 45001, İSG yönetim modeli kurmakta ve bunu mevcut Yönetim Sistemleri ile ilişkilendirmektedir. Bu yönetim sistemi, Yaralanma ve Sağlık Bozulması ile sonuçlanabilecek olası tehlikelerin önceden tespitini ve gerekli önlemlerin standardın 8.1.2 maddesinde tanımlı kontrol hiyerarşisine uygun şekilde yönetilmesini hedeflemektedir. Ancak bu yöntemle, Yaralanma ve Sağlık Bozulmalarının yüksek maliyetleri en aza indirilebilmektedir.
Tüm dünyada, özellikle ülkemiz gibi sanayileşme ve teknolojik gelişme aşamasındaki ülkelerde İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili bir takım sorunlar ortaya çıkmakta, bu sorunlar çalışanların sağlığı yanında iş verimini de etkilemektedir.
Çalışma ortamları, yapılan işlemlerden ve kullanılan, üretilen maddelerden kaynaklanarak, kişisel sağlık ve güvenlik riskleri oluşturan çeşitli ortam faktörleri ile doludur.
Günlük yaşantımızın ortalama üçte birini geçirdiğimiz iş yerlerimizde daha sağlıklı ve güvenli şekilde yaşamamız için alınması gereken tedbirlerde her çalışanın ve yöneticinin temel sorumluluğu bulunmaktadır. İnsana yaraşan bu sağlıklı ve güvenli ortamları sağlayabilmek ancak bu husustaki kuralları yaşam tarzı olarak benimsemekle sağlanabilir.
ISO 45001 İle İlgili Bazı Tanımlar:
Tehlike: İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak, durum veya işlem.
Tehlike tanımlaması: Bir tehlikenin varlığını tanıma ve özelliklerini tarif etme prosesi.
Sağlığın bozulması: Bir iş faaliyetinin veya işle ilgili durumun yol açtığı ve/veya kötüleştirdiği belirlenebilir, olumsuz fiziksel veya ruhsal durum.
Olay: Yaralanmaya veya (ciddiyet seviyesinden bağımsız olarak) sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan veya sebep olacak potansiyele sahip olan, işle ilgili olaylar.
Not 1- Kaza, yaralanmaya, sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan olaydır.
Not 2- Yaralanmaya, sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olmadan gerçekleşen olaylara “hasarsız olay”, “tehlikeli oluşum” gibi adlar verilir.
Not 3- Acil durum olayın özel bir tipidir.
Risk: Tehlikeli bir olayın veya maruz kalma durumunun meydana gelme olasılığı ile olay veya maruz kalma durumunun yol açabileceği yaralanma veya sağlık bozulmasının ciddiyet derecesinin birleşimi.
Risk değerlendirmesi: Tehlikelerden kaynaklanan riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve mevcut kontrollerin yeterliliğini dikkate alarak riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek için kullanılan proses.